21 Ramaḍān, adalah hari kesyahidan Saidina Ali a.s.

Pada pagi 19 Ramaḍān 40H, ketika sedang sujud dalam solat Subuh, beliau telah ditetak di kepala oleh Abdul Rahman bin Muljim al-Murādī, salah seorang golongan Khawārij. Motifnya ialah tidak berpuas hati dengan Saidina Ali yang berjaya menumpaskan golongan Khawārij dalam Perang Nahrawān, di mana tidak sampai sepuluh orang daripada mereka yang berjaya menyelamatkan diri.

Setelah ditetak, Saidina Ali a.s. telah dibawa ke rumah untuk berehat. Ibn Muljim si durjana pula berjaya ditangkap. Walaupun dizalimi sebegitu rupa, Saidina Ali a.s. tetap memerintahkan supaya penjenayah terbabit dilayan dengan baik dari segi makanan dan tempat tidur. Beliau bertitah bahawa jika beliau panjang umur, maka beliau lebih tahu apa yang patut dilakukan samada memaafkan atau melaksanakan qisas. Jika beliau wafat, maka laksanakanlah qisas dengan adil tanpa perbuatan yang melampau.

Setelah lebih dua hari menahan sakit, Amirul Mukminin Saidina Ali a.s. akhirnya menghembuskan nafas terakhir pada 21 Ramaḍān 40H.

Saidina Hasan a.s. dalam ucapan selepas kewafatan bapa beliau menyatakan: “Demi sesungguhnya, seorang lelaki telah meninggalkan kamu semalam, yang mana orang-orang terdahulu tidaklah mendahului beliau dengan ilmu, dan beliau tidak mampu dikejar oleh orang-orang terkemudian. Rasulullah s.a.a.w dahulu mengutuskan beliau dengan panji peperangan; Jibrīl di sebelah kanan beliau, dan Mikāʾīl di sebelah kiri beliau, beliau tidak beredar sehinggalah dibukakan kepada beliau“. [Musnad Ahmad: 1719]

Salam sejahtera ke atas Mawlana Amirul Mukminin, beserta rahmat Allah dan keberkatan-Nya.

Kata al-Ḥāfiẓ ʿAbdullāh bin al-Ṣiddīq al-Ghumārī dalam kitab beliau “al-Kanz al-Thamīn” hal. 350, dalam mensyarahkan hadith “Ali termasuk daripadaku, dan aku termasuk daripada Ali, dan tiada yang menunaikan bagi pihakku melainkan aku atau Ali”:

“[Ali termasuk daripadaku, dan aku termasuk daripada Ali]: Dalam hadith ini terdapat satu penyerupaan yang manis; kerana Ali telah terdidik di rumah Nabi s.a.a.w, maka beliau telah membesar diatas tauhid, dan beliau tidak pernah sujud kepada satu berhala pun (semoga Allah memuliakan wajah beliau). Dari sinilah, Nabi s.a.a.w mempersaudarakan beliau dari sekalian sahabat lain yang pernah sujud kepada berhala.

Maka hubungan kerabat beliau yang rapat dengan Rasul Teragung, membesarnya beliau dalam ribaan baginda, dan perdampingan beliau dengan baginda: telah menjadikan beliau sebagai pewaris ilmu-ilmu baginda, orang yang dipercayai ke atas syarak baginda, yang memelihara risalah baginda, yang berakhlak dengan akhlak baginda, yang berealisasi dengan sifat-sifat baginda; maka beliaulah sahabat yang paling alim, paling faqih, paling memutuskan hukuman, paling telus mata hati dalam agama, paling teliti fatwanya, paling bagus hujahnya, dan paling terpimpin kepada kebenaran.

Cukuplah bagi kita pada yang demikian itu kata-kata Umar r.a: “Kalaulah tidak kerana Ali, sudah tentu binasalah Umar”, dan katanya: “Semoga aku tidak kekal hingga kepada suatu kerumitan yang tiada untuknya Abu al-Hasan”.

Kata al-Shaʿbī pula: “Perumpamaan Ali dalam umat ini adalah umpama al-Masīh putera Maryam”.

Maka Baginda s.a.a.w telah bersabda kepada beliau: “Engkau daripadaku adalah seperti kedudukan Harun daripada Musa, akan tetapi tiada nabi selepasku”. Dan Harun adalah khalifah Musa pada kaum baginda, ketika baginda tiada kerana suatu urusan, dan beliau telah meninggal sebelum Musa, salam sejahtera ke atas mereka berdua.

Maka ayat: “Akan tetapi tiada nabi selepasku” telah datang untuk menunjukkan bahawa khilafah Ali itu adalah pada segala ilmu dan hakikat ‘Irfan, yang tidaklah datang kepada beliau dengan wahyu, seperti yang telah didakwa oleh para pelampau; kerana sesungguhnya seorang lelaki dari kabilah Kalb telah berkata kepada beliau: “Demi sesungguhnya, engkau telah diberikan – wahai Amirul Mukminin – ilmu ghaib!”. Lalu beliau ketawa, dan mengatakan: “Wahai saudara Kalb, ia bukanlah ilmu ghaib, akan tetapi hanyasanya ia adalah pembelajaran daripada orang yang mempunyai ilmu”.

Hanyasanya ia telah datang kepada beliau dengan secara pembelajaran dan talaqqi, daripada saudara dan guru beliau s.a.a.w; maka beliau ialah khalifah dalam memimpin para ulama yang arifin, dan kerana inilah tiada seorang pun dari kalangan sahabat r.anhum yang dinamakan sebagai Imam selain beliau.

Maka penyerupaan dalam hadith ini menerangkan: bahawa Ali telah mencapai dalam Imāmah beliau itu tahap bercampur sebati seorang murid dengan gurunya dengan campuran yang sempurna, dan cukuplah bagimu dengan ini sebagai dalil kepada ketinggian maqam Ali a.s.

Dan apabila Baginda Rasul s.a.a.w murka, tiada siapapun yang berani bercakap dengan baginda melainkan Ali, dan yang demikian itu kerana dua sebab:

• Salah satunya: apa yang telah terdahulu; daripada tarbiyah beliau di rumah baginda, dan status beliau sebagai khalifah, pemegang wasiat dan saudara baginda.
• Kedua: kebersifatan dengan ilmu, yang mana beliau telah mengatasi kesemua sahabat r.anhum padanya, sedangkan Nabi – ke atas baginda selawat yang paling afdal dan salam yang paling sempurna – sering menggalakkan kepada memuliakan para ulama..

Kita memohon kepada Allah petunjuk kepada jalan-Nya yang lurus, dan istiqamah di atas melazimi jalan terang Nabi-Nya – ke atas baginda selawat dan salam yang paling afdal, dan tiada daya upaya dan kekuatan melainkan dengan Allah Yang Maha Tinggi lagi Maha Agung”.

Dinukil daripada:
أهل البيت عليهم السلام في تراث الحافظ عبد الله بن الصديق الغماري
عادل كاظم عبد الله
hal. 27-28.

ʿAbd al-Razzāq al-Ṣanʿānī meriwayatkan dalam Muṣannaf beliau (4/251, no. 7696), daripada Imam Jaʿfar al-Ṣādiq a.s, daripada bapa beliau Imam Muhammad al-Bāqir a.s, bahawa Saidina Ali a.s. menuntut Lailatul Qadr pada malam ke-19, malam ke-21, dan malam ke-23.

Ia juga telah disebutkan oleh al-Ḥāfiẓ Ibn ʿAbd al-Barr dalam al-Tamhīd (2/206). Imam Nawawi juga menyebutkannya dalam al-Majmūʿ (7/726).

[Lihat: Fiqh al-Āl oleh Sheikh Amīn al-Ḥadāʾ, hal. 445, cetakan al-Majmaʿ al-ʿĀlamī li Ahl al-Bayt, cetakan ketiga, 1433H/2012M]

Semoga kita semua diberikan tawfiq untuk mendapatkan malam yang lebih baik daripada seribu bulan ini.

Kata Ibn al-Ṣabbāgh al-Mālikī:

“Hasan bin Ali telah dilahirkan pada pertengahan bulan Ramaḍān yang diagungkan, tahun ketiga daripada Hijrah. Hasan adalah anak sulung Ali dan Fatimah alaihimassalam.

Dan telah diriwayatkan secara marfu’ kepada Ali bin Abi Talib, kata beliau: Tatkala tiba waktu Fatimah mahu melahirkan, Rasulullah s.a.w telah bersabda kepada Asmāʾ binti ʿUmays dan Ummu Salamah: Datangilah Fatimah, maka apabila anaknya telah lahir dan mula berteriak, maka kamu berdua azanlah pada telinga kanannya, dan iqamatlah pada telinga kirinya, kerana sesungguhnya tidaklah dilakukan yang demikian itu pada seseorang sepertinya melainkan dia akan dilindungi daripada syaitan. Dan janganlah kamu berdua lakukan sesuatu sehinggalah aku datang kepada kamu berdua.

Maka setelah beliau melahirkan, kami pun melakukan yang demikian itu, dan beliau pun didatangi oleh Rasulullah s.a.w, lalu baginda pun mengerat tali pusatnya dan membasahkan mulutnya dengan air liur baginda, dan bersabda: Wahai Tuhanku, sesungguhnya aku melindungkannya denganmu, dan juga anaknya, daripada syaitan yang direjam.

Maka apabila datang hari ketujuh dari kelahirannya, baginda s.a.w bertanya: Apakah yang telah kamu namakannya? Mereka menjawab: Ḥarb. Baginda s.a.w pun bersabda: Bahkan namakanlah dia Hasan.

Kemudian, sesungguhnya baginda s.a.w telah melakukan aqiqah untuknya dan menyembelih seekor biri-biri, dan baginda telah melakukannya dengan diri baginda sendiri yang mulia, dan baginda bersabda kepada Fatimah a.s: Cukurlah kepalanya, dan bersedekahlah dengan timbangan berat rambut itu dalam nilai perak. Maka timbangan berat daripada rambutnya itu selepas ia dicukur ialah satu Dirham lebih, lalu beliau pun bersedekah dengannya. Maka jadilah aqiqah dan juga bersedekah dengan timbangan berat rambut itu satu sunnah yang berterusan di sisi para ulama, dengan apa yang telah dilakukan oleh Nabi s.a.w pada hak Hasan a.s.”

[al-Fuṣūl al-Muhimmah fī Maʿrifat al-Aʾimmah, hal. 219-220, tahqiq Sayyid Jaʿfar al-Ḥusayni, cetakan al-Majmaʿ al-ʿĀlamī li Ahl al-Bayt, cetakan kedua, 1432H/2011M]